Consortium: iSensPro, UAntwerpen, VITO, Luminus, Noven, Zero Friction, IMEWO

Het ICON Optiheat+ project onderzoekt de detectie en diagnose van fouten in 3 componenten van een warmtenetwerk: de leidingen, de onderstations en de gebouwinstallatie. Uit divers Europees onderzoek blijkt dat warmtenetten zeer beperkte geautomatiseerde supervisiesystemen hebben. 

Bovendien evolueren nieuwe warmtenetten naar steeds lagere temperaturen, meerdere gebruikers en gecombineerde energievectoren. Dit verhoogt de operationele complexiteit en het risico van suboptimale prestaties aanzienlijk, waardoor het rendement en de economische opbrengst afneemt en het ontstaan van fouten vergroot. 

Het door Vlaio ondersteunde project Optiheat+ wil deze uitdagingen aanpakken door de ontwikkeling en het uittesten in warmtenetten van een geautomatiseerd foutdetectie en -diagnosesysteem. Bovendien ontwikkelt en test het een prototype sensor voor detectie van waterlekken in warmtenetten. Artificiële intelligentie en big data bieden nieuwe kansen om deze uitdagingen aan te gaan. Niet alleen in nieuwe maar ook in bestaande warmtenetten met veroudering en operationele storingen kan foutdetectie leiden tot een aanzienlijke prestatieverbetering en energiekosten vermindering. 

Tegen het eind van het project worden de volgende resultaten beoogd: 

• Een gedetailleerde karakterisering en kwantificering van de meest voorkomende en impactvolle storingen in leidingen, onderstations en gebouwinstallaties, inclusief een kwantificering van hoe ze het rendement beïnvloeden. 
• Verhoging van de energie-efficiëntie van warmtenetten met 10% door de gemiddelde retourtemperatuur van het net met 5 tot 10°C te verlagen.
• Een nieuwe dataset van 4 real-life testlocaties (een groot historisch warmtenetwerk, een nieuw middelgroot warmtenetwerk en een selectie uit ongeveer 40 kleinschalige collectieve verwarmingssystemen) voor de uitwerking van foutdetectietechnologieën. 
• Een coherente set van algoritmen voor het opsporen van storingen in onderstations en gebouwen, inclusief een onderzoek naar hun potentiële impact. Deze prototypes moeten schaalbaar zijn tot ten minste 10.000 gebouwen en toepasbaar zijn op de meerderheid van Europese warmtenetten. 
• Een prototype sensor, inclusief sensoropstelling en algoritme voor onmiddellijke detectie van waterlekken in ondergrondse warmtenetleidingen. Het nieuwe sensorsysteem moet eenvoudig te installeren zijn en goedkoper dan de huidige systemen. 

Verder wordt binnen het OptiHeat+ project een advieskader opgestart voor het ontwerp, de aanleg en de exploitatie van toekomstige warmtenetten in Vlaanderen. Zo kan het Optiheat+ project een boost geven aan een kader voor kwalitatieve opleidingen van projectontwikkelaars en installateurs en zal het vertrouwen van eindgebruikers vergroten.