GALILEO gaat op zoek naar speelruimte bij industriële partners
De Belgische industrie staat onder druk. Energieprijzen schommelen, netcongestie neemt toe, en elektrificatie wordt steeds urgenter. Tegelijk verwachten we dat bedrijven sneller verduurzamen. Binnen GALILEO vertrekt EnergyVille van een heel concretere vraag: wat kan vandaag al, en wat houdt bedrijven tegen om hun energieverbruik nu slimmer en flexibeler te organiseren?
Wanneer het over verduurzaming van onze industrie gaat, spreekt men vaak over flexibiliteit, elektrificatie, energie-efficiëntie, netsturing. Maar op de werkvloer zien die uitdagingen er vaak anders uit. Daar botsen bedrijven op productieplanningen, investeringscycli, interne prioriteiten en regels die niet altijd mee evolueren. In die weerbarstige werkelijkheid duikt GALILEO. Samen met bedrijven als Tessenderlo Group, Nyrstar, Aperam, Tiense Suiker en LCL Data , Elia Transmission Belgium en ENTRAS probeert EnergyVille te begrijpen hoeveel ruimte er vandaag al is om energieverbruik flexibeler te sturen, en waarom dat in de praktijk vaak minder evident is dan het op papier lijkt.
“Veel studies over de toekomst van de industrie nemen een top-down approach,” zegt projectmanager Helena Gerard van EnergyVille/VITO. “Maar binnen GALILEO pakken we het omgekeerd aan. We gaan zelf bij bedrijven polshoogte nemen: waar lopen jullie vandaag tegenaan, wat maakt het moeilijk, en waar zien jullie zelf mogelijkheden?”
Samen met de bedrijven en het projectteam werden via workshops meer dan tachtig barrières in kaart gebracht, verspreid over verschillende categorieën. Sommige hadden te maken met technologie of investeringen, andere met regelgeving of interne organisatie. “Je kan bijvoorbeeld een goed verduurzamingsproject hebben,” zegt Gerard, “maar als een plant manager vooral wordt afgerekend op maximale productie, dan krijg je intern niet vanzelf draagvlak. Dat soort drempels zie je pas als je echt met bedrijven in gesprek gaat.”
Die aanpak maakt GALILEO volgens haar fundamenteel anders dan een klassiek project. De onderzoekers bleven niet aan de zijlijn, maar trokken de bedrijven in. Naast nauw overleg en technische workshops met de bedrijfsexperten, werden tussentijdse inzichten voortdurend afgetoetst aan de praktijk. Daardoor groeide er ook vertrouwen.
“Het is echt een partnerschap geworden,” zegt Gerard. “We merken dat de betrokken bedrijven zelf meer en meer extra vragen beginnen te stellen, nuances toevoegen en ons wijzen op dingen die mee in rekening moeten worden gebracht. Dan merk je dat het project ook voor hen begint te leven.”
Vanuit die praktijkkennis begon het team vervolgens oplossingen door te rekenen. Wat levert een batterij op? Wanneer is een elektrische boiler interessant? Kun je de warmtevraag anders organiseren? Heeft het zin om flexibiliteit op de markt te brengen?
Het maakt de impact van GALILEO ook breder dan een reeks individuele cases. Want hoewel de betrokken bedrijven komen uit heel verschillende sectoren, van voeding en metaal tot datacenters, keren sommige drempels opvallend vaak terug. Er ontstaat dus niet alleen een beter beeld van de noden van één bedrijf, maar ook van patronen die over sectorgrenzen heen spelen.
Gerard ziet daarin een kans om het debat wat te kantelen. “Er hangt vandaag een vrij donkere wolk boven de industrie in België,” zegt ze. “Dat is begrijpelijk, maar wij willen ook een meer positieve dynamiek op gang brengen. Wat kan er wél? Welke oplossingen leveren echt iets op? En welke obstakels moeten bedrijven niet elk afzonderlijk opnieuw proberen op te lossen?”
Het sluit helemaal aan bij de missie van EnergyVille. “Wij zijn geen klassieke consultants,” zegt Gerard. “We gaan dieper, en we zijn ook eerlijk wanneer iets economisch niet te verantwoorden is. Bedrijven verwachten die onafhankelijkheid van ons.”
In 2025 bracht GALILEO eerst de drempels scherp in beeld. De volgende stap is om oplossingen verder uit te werken, en in een derde fase te toetsen en te vertalen naar handvatten voor andere bedrijven, sectoren en beleidsmakers.